Veel paarden eten of likken zand op. Een kleine hoeveelheid zand kan geen kwaad en wordt afgevoerd via de ontlasting. Maar bij te veel zand in het spijsverteringsstelsel, kunnen er problemen in de darmen ontstaan. Dit kan ernstige gezondheidsrisico's met zich meebrengen, waaronder zandkoliek. In dit blog bespreken we waarom paarden zand eten, wat de risico’s hiervan zijn en hoe je het kunt voorkomen.
De oorzaken van zand eten
Een paard kan tijdens het grazen onbewust zand eten, maar er zijn ook paarden die bewust zand gaan eten. Hiervoor kunnen verschillende oorzaken zijn:
Tekort aan voedingsstoffen
Paarden kunnen zand gaan eten als ze een tekort hebben aan essentiële mineralen of vezels in hun dieet. Denk bijvoorbeeld aan een tekort aan silicium. Zand eten is een manier voor paarden om de ontbrekende voedingsstoffen aan te vullen.
Verveling of stress
Net als mensen kunnen paarden uit verveling of stress ongewenst gedrag vertonen. Denk aan kribbebijten en het eten van zand. Onvoldoende beweging of een gebrek aan mentale stimulatie kan bijdragen aan dit probleem.
De risico’s van zand eten
Wanneer een paard te veel zand in het spijsverteringskanaal heeft, kan dit grote risico’s met zich meebrengen. Het grootste en meest bekende risico is zandkoliek. Dit is een pijnlijke aandoening waarbij het zand zich heeft opgehoopt in de darmen. Symptomen van zandkoliek zijn onder andere buikkrampen, een gebrek aan eetlust, veel rollen en veranderingen in het ontlastingspatroon. Daarnaast kan de ophoping van zand in de darmen leiden tot irritatie en ontsteking van de darmwand, wat chronische spijsverteringsproblemen veroorzaakt en de algehele gezondheid van je paard negatief beïnvloedt.
Het is daarom van belang dat je de signalen van te veel zand in de darmen leert herkennen:
- Gevoeligheid aan de buik (aan de rechterkant)
- Verminderde eetlust en energie
- Dunne mest
- Moeite hebben met aanspringen in de rechtergalop
- Koliekverschijnselen zoals trappen naar de buik en overmatig rollen
- Vermagering
Let op: Deze klachten kunnen ook een andere oorzaak hebben. Merk je één of meerdere klachten op, dan raden wij je aan om contact op te nemen met de dierenarts, zodat de juiste diagnose gesteld kan worden en een eventuele behandeling uitgevoerd kan worden.
Zand eten voorkomen
Zand eten komt regelmatig voor, maar gelukkig kun je diverse maatregelen nemen om te voorkomen dat je paard bewust zand gaat eten.
Verander de voedingsroutine
Voer je paard niet op de grond, maar zorg voor een verhoogd oppervlak zoals een voerbak of slowfeeder om te voorkomen dat ze zand binnenkrijgen. Zorg ervoor dat er voldoende vezelrijk voer beschikbaar is om de behoefte aan vezels te vervullen.
Mineralen en supplementen
Het aanvullen van het dieet van je paard met mineralen en supplementen kan helpen om eventuele tekorten aan te vullen en het zand eten te verminderen. Gebruik bijvoorbeeld een product zoals Equi Total Balance, dat humuszuren en belangrijke mineralen bevat, voor de ondersteuning van de algehele maag-darmgezondheid en de weerstand. De Equi Seaweed Pellets ondersteunen eveneens de weerstand en daarnaast de darmwerking, doordat ze een mix van mineralen, prebiotica, sporenelementen en antioxidanten bevatten.
Voldoende beweging en stimulatie
Zorg ervoor dat je paard voldoende beweging en mentale stimulatie krijgt. Dit kan helpen om verveling en stress te verminderen, waardoor ze minder geneigd zijn om ongewenst gedrag, zoals het eten van zand, te vertonen.
Zandtest
Vermoed je dat je paard te veel zand binnen heeft gekregen? Dan kun je een mestonderzoek doen. Doe wat mest (het liefst het bovenste deel van de mest dat niet de grond heeft aangeraakt) in een plastic zak met wat water. Zorg ervoor dat het water iets boven de mest komt. Kneed de mest los en laat de zak minimaal een uur hangen, met één punt naar beneden. Kijk na deze tijd hoeveel zand er naar de bodem is gezakt. Is het meer dan een theelepel? Dan kan het zijn dat het paard te veel zand binnenkrijgt. Als je paard geen klachten vertoont je een preventieve kuur doen. Neem bij klachten of twijfel altijd contact op met de dierenarts.
Behandeling van zand eten
Als je vermoedt dat je paard veel zand binnenkrijgt, dan is het goed om actie te ondernemen. Gebruik bijvoorbeeld Excellent Horse Equi Psyllium Plus of Excellent Horse Herbs Vlozaad, die helpen om overtollig zand uit het spijsverteringskanaal te verwijderen. Psylliumvezels absorberen water en vormen een gel-achtige substantie, die het zand (en andere deeltjes) aan zich binden, zodat het op natuurlijke wijze het lichaam kan verlaten.
In de winkels zie je vaak psylliumpoeder. Let er op dat je dit poeder droog voert, bijvoorbeeld over de brokken. Zodra dit poeder in aanraking komt met water wordt het dikker. Als je dit in slobber of water geeft kan dit proces al beginnen in de slokdarm, wat verstopping kan geven. Wil je dit voorkomen? Voer dan vlozaad. Dit zijn de hele zaadjes waar het vliesje nog omheen zit. Deze zaadjes kun je veilig voeren door slobber. Het paard moet deze zaadjes eerst kapot kauwen. Het vormt daarom pas later in het spijsverteringkanaal een gel-achtige substantie.
Verder is het natuurlijk belangrijk dat je contact opneemt met een dierenarts als je vermoed dat je paard veel zand eet. Een dierenarts kan diagnostische testen uitvoeren, zoals een mestonderzoek of een buikscan, om de aanwezigheid van zand in de darmen te bevestigen en de beste behandelingsaanpak te bepalen.
